Harry's picture

Volgens Bowlby is het dicht bij je houden van anderen een schitterende overlevingstechniek die door de evolutie is ingeslepen.

Verbinding - wat maakt het?

Luisteren
Communicatie
Verbinding
Je kunt communiceren zien als het versturen van een boodschap van A naar B. En de meeste trainingen - of ze nu gaan over (project)management, adviseren of verkopen - helpen ons richting het perfecte zenden en ontvangen. Daar schieten we veel mee op. Toch gaat echt communiceren wat mij betreft in de eerste plaats over verbinding. En pas in de tweede plaats over de boodschap.

Volgen en leiden

Daar gaan ze. Veertien deelnemers aan een luistertraining. In tweetallen naar buiten voor een stiltewandeling. Met tussen hen in een stukje krant. De opdracht is bedrieglijk eenvoudig. Aan de krantenpagina voelen wie leidt en wie volgt. Twintig minuten wandelen zonder de pagina te scheuren. Een oefening in wat 'pacing and leading' heet. Dus de ander volgen (pacing) met het doel de ander te gaan leiden (leading).

 

Terug in de groep blijkt opnieuw dat ieder zo'n wandeling verschillend ervaart. En het roept vragen op die gaan over luisteren. Ben je als luisteraar nu vooral volgend? Of soms ook leidend? En hoe dan? Het samen zoeken is boeiend. Eén deelnemer merkt op: 'Ik vraag me af wat de metafoor van de krant in het echte gesprek is'. Fascinerend. Wat verbindt ons zo dat we kunnen volgen en leiden?

 

Effectieve afhankelijkheid

Terugkijkend op de training ben ik geneigd die vraag filosofisch te benaderen. En de dialoogfilosofen (Levinas, Buber e.a.) erop na te lezen. Want de krantenpagina is dat wat tussen de twee wandelaars de verbinding is. En filosofen hebben intrigerende dingen gezegd over wat zij 'tussenruimte' noemen. Het zou er dan bijvoorbeeld om gaan dat je het appèl dat de ander doet (het trekken aan het krantje) je laat raken. En jouw verhaal de ander. Zodat er in de ruimte tussen jullie in iets nieuws kan ontstaan. Otto Scharmer heeft daar interessante dingen over te zeggen met zijn 'Theorie-U'.

 

Een andere associatie is de krantenpagina te zien als een emotionele band. En de verbinding als iets waar we al van kleins af aan naar zoeken ('Still Face Experiment'). Volgens Bowlby is het dicht bij je houden van anderen een schitterende overlevingstechniek die door de evolutie is ingeslepen. Zijn hechtingstheorie leert ons dat we die emotionele banden heel erg nodig hebben. Ook als we volwassen zijn. Nodig voor emotionele en fysieke nabijheid. Nodig voor contact als we ons onzeker en in de war of neerslachtig voelen. En nodig om met vertrouwen de wereld te gaan verkennen. Een 'effectieve afhankelijkheid' die volgens Bowlby teken en bron van kracht is.

 

De groep heeft veel suggesties voor 'wat de krant is in het gesprek'. Die klinken praktischer dan mijn filosofische reflecties. Wat we overigens telkens zien is dat wanneer iemand een opmerking maakt die ruikt naar een probleem, iedereen er met zijn of haar oplossing bovenop duikt. Het is zo moeilijk om naast iemand met een vraag of probleem te gaan staan, zonder te willen fixen. Mijn collega-trainer - Michelle - laat het gaan en doet er zelfs aan mee door een interessante duit in het zakje te doen: 'Zou het doel van het gesprek de krantenpagina kunnen zijn?' Zo heeft nog niemand ernaar gekeken.

 

Verbinding maken

Wat het ook is dat de verbinding maakt, feit blijft dat we graag verbonden zijn. Dat we moeilijk de vinger kunnen leggen op wat die verbinding maakt, is misschien een aanwijzing dat het om iets waardevols gaat. Want wat echt de moeite waard is, blijkt vaker niet of nauwelijks te maken. 'Maakbaar niet,' zegt de pragmaticus in mij, 'maar is er dan niet iets wat ik kan doen om de kans te vergroten dat de verbinding ontstaat? Zodat er een tussenruimte komt waarin je samen iets nieuws maakt?' En dan ben ik weer terug bij een filosoof. Bubers antwoord op die vraag is gelukkig: 'Yes, we can!'

 

Wat je vandaag kunt doen om de kans te vergroten dat er in je gesprekken echte verbinding ontstaat is: (1) jezelf zijn (dat betekent ook: niet 'wegduiken' achter je rol), (2) de ander als anders dan jezelf zien en (3) jezelf en die ander niets opdringen. Maak er wat van!

Harry's picture

Over de auteur Harry

Harry is inspirator, trainer en coach. Onder de indruk van wat luisteren met mensen doet schrijft hij de bestseller 'Harthorend, luisteren voor professionals'. Hij werkt bij vanbinnenuit aan het vergroten van het luisterend vermogen van de mensen, teams en organisaties.

Reacties

Grappig verhaal over leiden

Grappig verhaal over leiden of volgen. Ik heb ooit eens een managementcursus boksen gehad, en daarin zien ze binnen enkele minuten of je een defensief of offensief persoon bent qua houding en gedrag. Deze oefening met de krant deed mij hier aan denken, ik vermoed dat ik de uitkomst met de krant al wel weet...

Harry's picture

Ha die Roy,

Ha die Roy,

 

Ja - jij bent een echte volger :-).

Ik wil je even laten zien dat de reactiemodus op blogreacties nu ook goed werkt. Krijg jij een mailtje dat ik gereageerd heb op jouw reactie?

H@rry

Reageren op dit artikel?

Leef en werk vanuit je hart.
Dat maakt de wereld nog mooier!
Nieuwsgierig? Neem contact op!

vanbinnenuit

Amsterdamseweg 44-46

6712 GJ Ede

 

ir. Harry van de Pol

06-512 172 30

harry@vanbinnenuit.nl