Harry's picture

Betteke van Ruler (hoogleraar Corporate Communication): 'Een dialoog is niet zozeer een methode van spreken maar vooral van luisteren'.

De dialoog

Luisteren
Communicatie
Verbinding
Het valt niet mee. Alles wat het luisteren in de weg staat, kom ik tegen: oordeel, angst en eigen behoeften. Maar het lukt. Tot mijn eigen verbazing sta ik echt open voor hun verhaal. Ik verplaats me. En dat blijkt de moeite waard. Eenmaal op de plek van de anderen ziet alles er anders uit. Ik heb het plaatje nu wel helder. Ik zie het helemaal voor me. Maar … de 'dia' loog.

Contact maken

Het is decennia geleden - twee om precies te zijn. Als onervaren trainer leg ik met behulp van een sheet op een overheadprojector (ken je ze nog?) uit dat mensen wel met woorden praten, maar in beelden denken. Dat je wel een plaatje van iets kunt hebben, maar dat het maar de vraag is of de ander het ook zo ziet als jij. Geen onwaarheid. Niet onbelangrijk, denk ik. Maar toch niet de kern van waar het in de dialoog vaak misgaat.

 

Dialoog faciliteren

Twintig jaar later. We faciliteren een dialoog tussen veertig mensen. Aanleiding is het verschuiven van rollen in het sociale domein. Er zijn bestuurders, welzijnswerkers, sociaal ondernemers, actieve bewoners en zzp'ers. We zetten ze ieder in een hoek. Letterlijk. En poken het oordelen flink op. Er schreeuwt een welzijnswerker naar de zzp'ers: ‘Asociale zakkenvullers, snel je klusje doen en dan weer wegrennen!’ Een zzp'er laat het oordeel lachend van zich afglijden. Daarom ga ik naast hem staan. Om hem te helpen het oordeel op zich in te laten werken. Maar wat ik ook doe, hij blijft lachen en kijkt me triomfantelijk aan. Zoals het zo vaak is met oordelen: dit gaat níét over hem. Dus raakt het hem niet, zegt hij.

 

Normatief geneuzel

Omdat we binnenkort bij een grote lobbyorganisatie (nota bene) opnieuw een dialoog mogen begeleiden, verdiep ik me in hoe je een dialoog goed voert. En ik kom allemaal mooie dialoogregels tegen. Zoals: aandachtig luisteren, spreken vanuit jezelf, je oordeel uitstellen, de tijd nemen, vanuit gelijkwaardigheid spreken. Dat klinkt allemaal goed. Toch doet het me denken aan wat Noelle Aarts (hoogleraar Strategische Communicatie) me vertelde over hoe zij tegen ‘the art of dialogue’ aankijkt. Ze zei: ‘Al dat normatieve geneuzel over hoe het moet, vind ik niet zo interessant. Ik kijk liever eerlijk naar hoe mensen de dialoog echt voeren. Ontdek wat maakt dat ze het zó doen - en wat ze nodig hebben om het beter te doen.’

 

Laat je echt raken

Ik ben nog geen echte onderzoeker. Maar ik let wel goed op. Dit zie ik: zolang we vooral ons best doen om de plaatjes helder te krijgen, slaan we de plank mis. Misschien helpt het om communicatie niet langer te zien als het perfect verzenden en ontvangen van boodschappen (transmissie). Maar eens te experimenteren met het idee dat communiceren niet in de eerste plaats om de boodschap gaat, maar om het contact (participatie). Als het de zzp'er lukt om het oordeel tot zich te laten doordringen, kan hij voelen waar het hem raakt. Zo maakt hij niet alleen contact met zichzelf, maar ook met de ander. Want die schreeuwt niet voor niets.

Harry's picture

Over de auteur Harry

Harry is inspirator, trainer en coach. Onder de indruk van wat luisteren met mensen doet schrijft hij de bestseller 'Harthorend, luisteren voor professionals'. Hij werkt bij vanbinnenuit aan het vergroten van het luisterend vermogen van de mensen, teams en organisaties.

Reacties

Dag Harry,

Dag Harry,

De afgelopen twee maanden ben ik bijna verdronken in het DTO moeras, tijd om eens even goed naar mezelf te luisteren en vast te houden aan de mooie kiemen die ik dit jaar heb gezien.
Toen las ik jouw blog, die een collega mij stuurde.
Wat een ontzettend rake blog!
Wat ik denk dit te horen -> veelal gaan zaken via het hoofd, het normatieve, de mening……kun je afstand van nemen, het gaat niet over mij.
Dat lijkt niet te raken (als het gaat om taken, inhoud??).
In grote en moeilijke complexe processen, waarin we intensief samenwerken, is er ontmoeting, contact nodig om echt goed samen te leren, onderzoek, werken……, in dialoog, elkaar te verstaan (socio-regulated skills nodig??).
Gaat het jouw voorbeeld niet om het aangaan van die schuring en ontregeling?
Om het openen van die affectieve weg van leren en onderzoeken….wat een mooie reflectie van jou…..over wat raakt, wat bindt, waar je samen voor wil gaan, wat waarde heeft om samen op te pakken?
Hoe kunnen mensen leren om die affectieve weg te openen en dialogen aan te gaan….wat mooi van jouw beoogde promotor….niet vanuit een beeld of normatief kader, maar vanuit de reflectie, wat is er aan de hand, wat zie ik, hoe verhoudt zich dat etc……sluit helemaal aan bij PI van Manon Ruijters overig. Is een hele mooie vraag en wat een andere vraag, dan hoe hoor je het te doen….!!
Dank voor je mooie blog, verhaal, het delen……echt inspirerend om het open aan te gaan en niet vanuit het normatieve!

Groet, Elly

Harry's picture

Dank voor je bemoedigende

Dank voor je bemoedigende mail Elly.

 

Voor zover ik het kan overzien hoeven mensen de affectieve weg niet te leren.

Die is er in aanleg al.

Het gaat – denken wij – over het liefdevoller omgaan met dat wat in de weg staat om die weg, die op zich bekend is, te gaan.

 

Je staat nog op mijn bellijstje van mensen die ik voor de zomer nog een keer wil spreken.

Maar als ik je goed lees – ben je net een beetje na verdronken te zijn geweest – aan het ‘bovendrijven’.

 

Sta je open om in augustus weer bij te praten en samen te verkennen wat er op jullie school nodig is om richting dialoog op te schuiven?

H@rry

Reageren op dit artikel?

Leef en werk vanuit je hart.
Dat maakt de wereld nog mooier!
Nieuwsgierig? Neem contact op!

vanbinnenuit

Amsterdamseweg 44-46

6712 GJ Ede

 

ir. Harry van de Pol

06-512 172 30

harry@vanbinnenuit.nl